initial commit

rodzynki-w-ciescie-drozdzowym.md

@@ -0,0 +1,128 @@
+# Ciasto drożdżowe z rodzynkami i posypką
+typu "Więcej rodzynek się nie zmieści"
+
+## Składniki
+
+### Na ciasto
+
+* 0.5 kg mąki (najlepiej typ 480-500, np. Szymanowska; w wersji bezglutenowej użyć Shara "mehl Farine")
+* 10 dag cukru
+* 1 łyżeczka cukru wanilinowego
+* 7-10 dag rozpuszczonego masła lub dobrej margaryny
+* drożdże na 0.5 kg mąki (polecam suche dr. Oetkera)
+* niecała szklanka mleka (+ 0,3 szklanki w wersji bezglutenowej)
+* szczypta soli
+* 2 całe jajka + 1 żółtko (+ jeszcze jedno całe jajko w wersji bezglutenowej)
+* **250g bakalii** (np. 200g rodzynek sułtańskich + 50g żurawiny)
+
+### Na kruszonkę
+
+* 8 dag mąki (dowolnej)
+* 4 dag cukru
+* 5 dag masła
+* 1 łyżeczka cukru waniliowego (opcjonalnie)
+
+## Wykonanie
+
+### Przygotowanie składników
+
+Zawczasu przestawić masło z zamrażalnika do lodówki oraz wyjąć jajka
+i mleko z lodówki, muszą nie być zimne przy dodawaniu.
+
+### Zaczyn
+
+Mleko podgrzać do 25-30°C (najlepiej użyć termometru). Odlać ok.
+1/4 tego mleka, dodać pokruszone drożdże i łyżkę mąki. Wymieszać.
+Przykryć spodeczkiem lub szmatką i odstawić w ciepłe miejsce na 15 minut.
+Po tym czasie drożdże powinny zacząć pracować, powinna być widoczna
+wyraźna piana. Jeśli nie ma, to spróbować ponownie z lepszymi drożdżami.
+
+W tym czasie wykonać kolejne 3 kroki.
+
+### Przygotowanie masła
+
+Roztopić masło na małej patelni, ale tak, żeby zdążyło wystygnąć
+do momentu dodawania (gorące niszczy drożdże).
+
+### Przygotowanie bakalii
+
+Bakalie wypłukać czterokrotnie, zalać letnią wodą i odstawić.
+
+### Przygotowanie posypki
+
+Wszystkie składniki połączyć (rękami). Odstawić do lodówki.
+
+### Ciasto
+
+W garnuszku połączyć mleko i jajka. Jeśli potrzeba, podgrzać,
+aby były letnie.
+
+Mąkę, cukier, cukier waniliowy, sól, mleko z jajkami oraz zaczyn
+dokładnie wymieszać (łopatką lub ręką lub miksesem z hakiem).
+Intensywnie wyrabiać ciasto.
+
+Po krótkiej chwili odlać wodę z bakalii i powoli, garść po garści
+dodawać, cały czas wyrabiając ciasto. Nie odcedzać ani nie wyciskać
+bakalii -- zbyt suche nie połączą się dobrze z ciastem.
+
+Pod koniec wyrabiania (po ok. 10 minutach) dodać w trzech porcjach
+uprzednio roztopione masło (nie gorące!).
+
+Wyrabiać, aż ciasto przestanie być klejące. Jeśli bardzo nie chce
+(np. po 15 minutach wyrabiania), dodać niewielką ilość mąki.
+Jeśli nadal nie chce, to trudno, kontynuować.
+
+Wyrobione ciasto przykryć ścierką i odstawić na 50 minut
+w ciepłe miejsce. W międzyczasie przygotować formę,
+np. wyłożyć papierem do pieczenia.
+
+Ciasto powinno podwoić objętość. Jak nie podwoiło,
+to trudno, można jeszcze odczekać chwilkę i kontynuować.
+
+### Po wyrośnięciu
+
+Ciasto przełożyć do formy. Wcisnąć palcem pod powierzchnię każdą
+wystającą rodzynkę, żeby się nie przypaliła. Posypać posypką
+z lodówki.
+
+Po posypaniu znów przykryć ściereczką i odstawić jeszcze
+na 20 minut w ciepłe miejsce do podrośnięcia.
+
+### Po podrośnięciu
+
+Piec przez 30 minut w 180°C bez termoobiegu.
+
+Po 30 minutach wbić patyczek w parę miejsc i sprawdzić, czy
+po wyjęciu jest suchy. Jeśli nie, piec aż będzie suchy.
+
+### Po upieczeniu
+
+Zjeść.
+
+## Uwagi
+
+* To ważne, żeby składniki płynne były w temperaturze pokojowej
+  / letnie, wtedy rośnie najlepiej
+* Do kruszonki najlepiej użyć masła z lodówki lub wyjętego tylko
+  nieco wcześniej
+* Do zapewnienia letniej temperatury składników płynnych (25-30°C)
+  mam zwyczaj używać mikrofali ustawionej albo na niską moc (350W)
+  albo w trybie rozmrażania, oraz termometru
+* Moim ciepłym miejscem jest piekarnik załączony na 30°C
+  z termoobiegiem
+
+### Wersja bezglutenowa
+
+* Nie jest taka superancka, jak glutenowa, ale potrafi być smaczna
+* Dużo zależy od konkretnej mąki
+* Wytrwale piec metodą "na patyczek", czasem 2x dłużej niż
+  w powyższym przepisie, nie przejmować się brązowym kolorem wierzchu
+
+### Bonus
+
+* Dnia 09.08.2026 r. Ukochana, ze względu na swe rozkojarzenie,
+  umyła ręce w zlewie, w którym stał garnuszek wypełniony przygotowanymi
+  płynnymi składnikami, zalewając je w swej wspaniałomyślności.
+  W wyniku tego, po ponownym przygotowaniu tychże, Ukochany, ze względu
+  na swe rozkojarzenie, zapomniał dodać do wyrabianego ciasta drożdży.
+  Sytuacja zakończyła się jednak szczęśliwie, a drożdże zostały dodane później.